اشنویه؛ استقرار ایستهای بازرسی و استفاده از مساجد و مدارس برای جابجایی نیرو و تجهیزات نظامی
۷ فروردین ۱۴۰۵ – در بیست و هشتمین روز از درگیری نظامی میان اسرائیل-آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، گزارشهای دریافتی از شهرستان اشنویه حاکی از تشدید حضور نیروهای نظامی و استفاده گسترده از اماکن عمومی برای استقرار و جابجایی نیروها و تجهیزات نظامی است.
بر اساس این گزارشها، نیروهای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی از مدارس و مساجد در سطح شهر و مناطق اطراف بهعنوان پایگاههای موقت استفاده میکنند. به گفته یک منبع آگاه به «کُردپا»، مدرسه شبانهروزی «کانیسپی»، مدرسه «مام تمر»، مدرسه «کوثر» و مدرسه شبانهروزی «علیآباد» از جمله مکانهایی هستند که نیروهای سپاه به همراه تجهیزات نظامی در آنها مستقر شدهاند. این منبع میافزاید که تردد نیروها به این مراکز ادامه دارد و آنها اغلب شبها در این اماکن مستقر میشوند.
همچنین گزارش شده است که در برخی دیگر از نقاط، از جمله یک مرکز نرمافزاری و کامپیوتری مختص به سپاه، نیروهای نظامی سپاه حضور یافته و این مکانها را نیز به محل استقرار خود تبدیل کردهاند. علاوه بر این، مسجد «امام جعفر صادق» که عمدتا مورد استفاده شهروندان شیعه است، بهعنوان یکی دیگر از پایگاههای استقرار نیروهای نظامی مورد استفاده قرار گرفته است.
از سوی دیگر، سالن ورزشی «کانیسپی» نیز بهطور اختصاصی در اختیار نیروهای سپاه قرار گرفته و بخش قابل توجهی از تجهیزات نظامی در آنجا نگهداری میشود.
در همین حال، استقرار ایستهای بازرسی در مسیرهای ارتباطی، بهویژه در جاده اشنویه به پیرانشهر، افزایش یافته است. این ایستها با کنترل تردد شهروندان، فضای امنیتی و نظامی شدیدی را در منطقه ایجاد کردهاند؛ وضعیتی که به گفته منابع محلی، نهتنها در داخل شهر اشنویه بلکه در روستاهای اطراف نیز حاکم است.
از سوی دیگر، طی روزهای گذشته کانالهای تلگرامی وابسته به حکومت، به نقل از فرمانداری اشنویه اعلام کردهاند که «به دستور فرمانداری، هرگونه تردد در مناطق کوهستانی این شهرستان و جمعآوری گیاهان بهاری تا اطلاع ثانوی ممنوع است.» این محدودیتها نیز به نگرانیهای ساکنان منطقه در خصوص تشدید فضای امنیتی افزوده است.
لازم به اشاره است که مدرسه شبانهروزی «کانیسپی» و سالن ورزشی «کانیسپی» در منطقه «دشتبیل» اشنویه واقع هستند.
سازمان حقوق بشری کُردپا تأکید میکند که این اقدام، نقض صریح قواعد بینالمللی است. مصادیق این نقض عبارتند از؛
نقض اصل تفکیک: بر اساس ماده ۴۸ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیونهای ژنو، طرفهای درگیر موظفاند همواره میان غیرنظامیان و نظامیان و همچنین میان اماکن غیرنظامی و اهداف نظامی تفکیک قائل شوند. استقرار نیرو در مساجد، سالنهای ورزشی و ادارات دولتی، این اماکن را به «هدف نظامی قانونی» تبدیل کرده و جان غیرنظامیان را به خطر میاندازد.
استفاده از سپر انسانی: طبق ماده ۲۸ کنوانسیون چهارم ژنو و ماده ۱۲ پروتکل اول، استفاده از حضور غیرنظامیان برای مصون نگه داشتن نقاط یا مناطق خاص از عملیات نظامی (استقرار اماکن عمومی پرتردد) مطلقا ممنوع است. این اقدام حاکمیت، مصداق بارز استفاده از شهروندان به عنوان سپر انسانی برای حفاظت از کادرهای نظامی رده متوسط و تجهیزات است.
نقض مصونیت مراکز درمانی: بیمارستانها و واحدهای مذهبی طبق ماده ۱۹ کنوانسیون چهارم ژنو دارای حفاظت ویژه هستند. تبدیل بیمارستان به پایگاه نظامی و اخراج کادر درمان، نه تنها دسترسی به حق سلامت را سلب کرده، بلکه به معنای لغو مصونیت این مرکز درمانی در زمان مخاصمات است.
نقض حق حیات و امنیت جانی زندانیان: انتقال مخفیانه زندانیان در شرایط قطع اینترنت و نبود اطلاعرسانی به خانوادهها، نقض ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) است. این «ناپدیدسازی کوتاهمدت» و ایجاد خلاء خبری، ریسک شکنجه و رفتارهای غیرانسانی را افزایش داده و مسئولیت مستقیم جان این افراد را بر عهده دولت قرار میدهد.
