قطع اینترنت به ۱۰ ساعت رسید؛ حکومت بدون اعلام قبلی مردم را در خلاء خبری زمان جنگ قرار داد

22:38 - 9 اسفند 1404

نهم اسفند ۱۴۰۴؛ از حدود ۱۰ ساعت پیش، همزمان با درگیری نظامی بین اسرائیل-آمریکا و ایران، جمهوری اسلامی ایران بدون اطلاع قبلی دسترسی به شبکه اینترنت (ثابت و همراه) در سراسر ایران به‌طور کامل قطع کرد و مردم را در خلاء خبری قرار داد.

این درحالی است که از قبل هیچگونه هشداری از سوی نهادهای متولی (وزارت ارتباطات یا پدافند غیرعامل) به مردم در رابطه با قطع اینترنت داده نشده بود و تنها گزارشات مردمی از اختلال شدید اینترنت حکایت داشت تا اینکه اینترنت به‌طور کامل قطع شد.

ادامه این وضعیت در شرایطی رخ داده که دسترسی به اطلاعات، ارتباط با خانواده، دریافت هشدارهای امنیتی، اطلاع از وضعیت مناطق درگیر، دسترسی به خدمات امدادی و درمانی و حتی انجام تراکنش‌های مالی، به اینترنت وابسته است. قطع سراسری و ناگهانی اینترنت در چنین شرایط بحرانی، عملا شهروندان غیرنظامی را از ابزارهای حیاتی برای حفظ جان و امنیت خود محروم کرده و آنان را در بی‌اطلاعی مطلق نسبت به تحولات میدانی و مخاطرات احتمالی قرار داده است.

بر اساس اصول حقوق بشردوستانه بین‌المللی، از جمله مفاد کنوانسیون چهارم ژنو به‌ویژه ماده ۲۷ آن، و نیز اصول احتیاط در پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ژنو، طرف‌های درگیر موظف‌اند از غیرنظامیان حمایت کرده و از اقداماتی که جان و امنیت آنان را به خطر می‌اندازد خودداری کنند. هرچند این اسناد در دوران پیش از شکل‌گیری اینترنت تدوین شده‌اند، اما با توجه به جایگاه اینترنت به‌عنوان زیرساخت حیاتی در زندگی معاصر، محروم‌سازی گسترده غیرنظامیان از دسترسی به اطلاعات و ارتباطات در شرایط جنگی، مغایر با روح و اهداف این مقررات و الزامات انسانی تلقی می‌شود.

ما به‌عنوان یک سازمان حقوق بشری تأکید می‌کنیم که اینترنت و خطوط تلفن بخشی از زیرساخت حیاتی برای بقای غیرنظامیان است و قطع سراسری و بدون اطلاع قبلی آن در شرایط جنگی، جان مردم را در معرض خطر مستقیم قرار می‌دهد. این زیرساخت‌ها باید فوراً و بدون قید و شرط دوباره وصل شوند تا دسترسی آزاد و ایمن شهروندان به اطلاعات، ارتباطات و خدمات ضروری تضمین شود.