۵۵ ساعت گذشت؛ جمهوری اسلامی با قطع اینترنت، سرکوب را تشدید، تکمیل و مهندسی می‌کند

01:21 - 21 دی 1404

۲۱ دی ۱۴۰۴؛ بیش از ۵۵ ساعت از قطع عمیق و سراسری اینترنت در سراسر ایران می‌گذرد. این اقدام مهندسی‌شده بخشی از سرکوب گسترده حکومت بود که خشونت نظامی و امنیتی را تکمیل و تشدید کرد و به آن در خفا دامن بخشیده است. در این اقدام اینترنت همراه و ثابت قطع، تماس‌های تلفنی و پیامک مختل، سیستم‌های بانکی و مالی دیجیتال از کار افتاد و برق مناطق معترض نیز قطع شد؛ به‌گونه‌ای که مردم در انزوای تحمیلی ارتباطی و اطلاعاتی قرار گرفتند و امکان اطلاع‌رسانی، هماهنگی و انجام امور روزمره از آنان سلب شد.

این گزارش قصد دارد نشان دهد که چگونه قطع اینترنت و محدودسازی ارتباطات، همراه با خشونت نظامی و تحریف رسانه‌ای، سرکوب مهندسی‌شده را تکمیل کرده و اعتراضات مسالمت‌آمیز مردم را هدف قرار داده است. از منظر حقوق بشر، این اقدامات مصداق نقض سیستماتیک حقوق اساسی مردم و جنایت علیه حقوق بشر است.

اشکال مهندسی سرکوب با قطع همه‌جانبه اینترنت و ارتباطات؛

  • قطع کامل اینترنت همراه و ثابت
  • قطعی و اختلال جدی در تماس‌های تلفنی و پیامک‌ها
  • از کار افتادن سیستم‌های بانکی از جمله کارت‌خوان‌ها، انتقال وجه، همراه‌بانک‌ها و پرداخت‌های آنلاین
  • مختل شدن خدمات مالی دیجیتال و مبادلات ارزهای دیجیتال

پیامد این مهندسی سرکوب که فراتر از قطعی اینترنت در دوره‌های پیشین است، نه تنها ارتباط مردم ایران با جهان خارج را قطع کرد، بلکه آنان را در یک انزوای تحمیلی ارتباطی و اطلاعاتی حتی در داخل کشور قرار داد؛ به‌گونه‌ای که مردم نه تنها قادر به انجام امور روزانه خود نیستند، بلکه از هم بی‌خبر مانده و هرگونه صدا، اطلاع‌رسانی، گردش اطلاعات و انتقال واقعیات میدانی جامعه، هم برای مردم داخل و هم برای جهان از بین رفته. در نهایت، سرکوب خونین و نظامی در کف خیابان با این لایه از مهندسی سرکوب اینترنت تکمیل شد.

لازم به ذکر است که حکومت برای تکمیل این مهندسی سرکوب حتی به قطع برق روی آورده و هر شهر یا منطقه‌ای که اعتراضات در آن بالا بوده، برق آن منطقه بدون اطلاع قبلی و برای ایجاد ارعاب قطع می‌شود؛ از سوی دیگر، این قطع در همه نقاط به‌صورت پراکنده و کم‌وبیش اعمال می‌شود تا فشار روانی و ارعاب کامل شود.

علاوه بر این، تاکنون حکومت هیچگونه اطلاع‌رسانی رسمی درباره زمان پایان این قطع‌ها نکرده و مشخص نیست مردم تا چه زمانی در این وضعیت باقی خواهند ماند. اطلاعات رسیده به کُردپا در صبح ۲۰ دی ۱۴۰۴ حاکی از آن بود که در روز دوم قطعی اینترنت، برای پیشبرد کارهای اداری حکومت، تلفن‌های داخلی به‌صورت محدود خصوصا در تهران کار کرده‌اند، اما پس از پایان ساعات اداری مجددا قطع شده‌اند.
 

پناه بردن حکومت به سرکوب و نقض حقوق بشر افسار‌گسیخته در خاموشی؛

تجربه سال‌های گذشته نشان داده که هرگاه اینترنت در ایران قطع می‌شود، نشانه‌ای از شروع خشونت و سرکوب‌های شدید در خفا است. گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری تاکنون از کشته شدن بیش از ۴۰ نفر، زخمی شدن صدها نفر و بازداشت بیش از دو هزار نفر در ایران خبر داده‌‌اند که بخش عمده این آمار مربوط به قبل از قطع اینترنت بوده است.

در حال حاضر، انتقال اطلاعات از داخل به خارج کشور به‌شدت محدود و به‌صورت قطره‌چکانی انجام می‌شود و تنها افرادی که در ایران به استارلینک دسترسی دارند می‌توانند از آن استفاده کنند، هرچند حکومت بر روی استارلینک نیز پارازیت انداخته و تلاش کرده دسترسی را محدود کند؛ با این حال، این سرویس هنوز فعال است.

در سایه این خاموشی مهندسی‌شده برای سرکوب، نگرانی جدی وجود دارد که حکومت به سرکوب افسارگسیخته متوسل شود؛ به‌ویژه با تهدیدهای مقام‌های بلندپایه حکومتی مانند «خامنه‌ای»، «اژه‌ای»، «لاهیجانی« و «رادان» که از روزها قبل معترضان را تهدید کرده و اعلام کرده‌اند که «هیچ ارفاقی برای آنان قائل نخواهند شد» و «آنان را سر جای خود خواهند نشاند».
 

به‌دست گرفتن روایت‌های حکومتی و تحریف شده از مردم در سایه خاموش نگه‌داشتن مردم؛

در حالی که ارتباطات مردم با یکدیگر در ایران و با جهان خارج قطع است، رسانه‌های حکومتی مانند «صدا و سیما» و خبرگزاری‌هایی مانند «تسنیم» و «فارس»، نزدیک به سپاه، حتی اگر سایت آنها در دسترس نباشد، پخش زنده خود را در زمان قطعی مهندسی‌شده اینترنت فعال نگه داشته و اطلاعات واقعی را به شکل تحریف‌شده به مردم منتقل می‌کنند و معترضان را «تخریب‌گر»، «شبه‌تروریست» و «اغتشاشگر» جا زده و واقعیت میدانی را وارونه و به نفع حکومت نمایش می‌دهند.

این در حالی است که نیروهای سرکوب در تمامی موارد، اعتراضات مسالمت‌آمیز مردم با دستان خالی را با شلیک گاز اشک‌آور و گلوله‌های جنگی و ساچمه‌ای به خشونت کشانده  و مستقیم به مردم شلیک می‌کنند؛ تاکنون ده‌ها نفر کشته و صدها نفر زخمی شده‌اند و از هیچ‌کدام از آنها حرفی زده نمی‌شود و کشته شدنشان انکار می‌شود.

از دیگر سو، این رسانه‌ها اعتراض مردم و مطالبه آنها برای حق زندگی و اعتراض به فقر و گرانی را نه تنها انکار کرده و نشان نمی‌دهند، بلکه آنها را دست‌نشانده «دشمن» برای تخریب می‌دانند؛ در حالی که ویدیوهای بسیاری نشان می‌دهد مردم در اعتراضات از نیروهای نظامی و سرکوب حمایت می‌خواهند و  تلاش می‌کنند آنها را از شلیک مستقیم بازدارند. این رسانه‌ها علاوه بر انکار اعتراضات، در مقابل افراد حکومتی طرفدار نظام را در امنیت کامل و با تمامی امکانات(در ارتباط با دیگر نهادها) در برخی شهرها به خیابان آورده تا نشان دهند مردم طرفدار حکومت هستند و تصاویر آنها را به‌طور گسترده منتشر می‌کنند.

بخش خودکامگی این سرکوب مهندسی شده، دسترسی خامنه‌ای به شبکه اجتماعی ایکس است، به‌گونه‌ای صفحات خامنه‌ای در «تویتر» برای مخاطبان خارج ایران باز است، در حالی که هیچ شهروندی نمی‌تواند صدای خود را به دنیا برساند.

با وجود این سرکوب مهندسی‌شده و قطع گسترده اینترنت، اعتراضات طی این دو روز در ایران، به‌ویژه در شهرهای بزرگ مانند تهران، کرج، تبریز و مشهد، ادامه دارد و حتی گسترده‌تر شده است؛ گویا قطعی اینترنت و محدودسازی ارتباطات باعث می‌شود مردم بیش از پیش به خیابان‌ها بیایند و خشم خود از حکومتی که صدای آنها را خاموش و اعتراضاتشان را انکار می‌کند، نشان دهند.
 

جمهوری اسلامی با سازماندهی و مهندسی قطع اینترنت مرتکب جنایت علیه حقوق بشر شده؛

قطع گسترده و مهندسی‌شده اینترنت توسط حکومت ایران، در کنار سرکوب نظامی و امنیتی معترضان، آزادی بیان، تجمع مسالمت‌آمیز، حق حیات و دسترسی مردم به اطلاعات و خدمات حیاتی را به‌شدت محدود کرده است. از منظر حقوق بشر و قواعد بین‌المللی، این اقدامات مصداق نقض سیستماتیک و سازماندهی‌شده حقوق اساسی مردم و ارتکاب جنایات علیه حقوق بشر محسوب می‌شوند، چرا که مردم را در انزوای کامل، آسیب‌پذیر و بدون امکان اطلاع‌رسانی و دفاع از خود قرار داده است.