حقوق سوختن - آگری اسماعیل‌نژاد

14:00 - 11 مرداد 1393
Unknown Author
آگری اسماعیل‌نژاد*

در چند روز گذشتە دیەی برای دانش‌آموز سانحە دیدە در جریان آتش‌سوزی مدرسە دخترانە ابتدایی شین‌ئاوا تعیین شدە استاین دیە نصف دیە یک جنس مذکر است در این نوشتە بە این موضوع خواهیم پرداخت.

برای آغاز این نوشتە بحث را با تعریف دیە شروع می‌کنیم دیە در نظام حقوقی جمهوری اسلامی چنین تعریف شدە است :
کیفری است نقدی کەدر هر یک از سە مورد ذیل از مجرم بنفع مجنی علیە یا قائم مقام قانونی او گرفتە شود:
١: در صورت تراضی مجنی علیە و مجرم کە بجای قصاص دیە دادە شود.

٢: در صورتی کە رعایت شباهت مجازات یا جرم مقدور نباشد چنانکە اگر بر اثر جرم استخوان جابجا شود قصاص مقدور نیست و این جرم را منقلە نامید در این صورت سە بیستم دیە مجنی علیە را از مجرم می‌گیرند.

٣: در موردی کە قانون حکم بدیە کند.

پس یکی از شرایط احراز دیە این است کە یک فرد از یکی از توانای‌هایش بە صورت موقت و یا دائم محروم شود در برابر چنین جرمی چون امکان قصاص برای مجرم یا وجود ندارد و یا غیرە انسانی است دیە تعیین می‌شود.

دیە در واقع جبران مادی جرمی است کە بر مجنی علیە رفتە است.

حال مسئلە تعیین دیە دختران \"شین‌ئاوا\" را بررسی می‌نمایم:

در جریان سوختن کلاس درس مدرسە ابتدایی \"شین‌ئاوا\" ١٢ دانش‌آموزان کلاس مذبور دچار اسکار سوختگی شدند و این اسکار چهرە آنها را دفرمە کردە است بدین مفهوم کە در زیبای چهرە تاثیرگذار بودە است و از میزان زیبای با معیارهای عمومی جامعە کاستە شدە است کە خود می‌تواند نوعی معلولیت باشد.

عدم زیبای برای یک فرد با خود محدودیت در توانایی انجام یک عمل را ببار نخواهد آورد ولی از لحاظ روانی بر فرد تاثیرات منفی در خصوص حضور در اجتماع و اعتماد بە نفس بەهمراە خواهد داشت در واقع سوختگی همراە با نقض عضو و یا معلولیت با خود مشکلات درونی و روانی را نیز ببار خواهد آورد و این مشکلات می‌تواند زمینە ساز محرومیت حضور در اجتماع را فراهم نماید.

البتە اگر سوختی در ناحیە صورت و یا اعضاء جنسی باشد بی‌گمان در زندگی زناشویی نیز تاثیرگذار خواهد بود.حال بر این مسئلە، دختر بودن در جامعەی مرد سالار را نیز اضافە کنید.

در چنین شرایطی باید گفت بە مراتب شرایط در چنین فرهنگی برای دختران غیرە قابل تحمل‌تر خواهد بود از پسران.

بر این اساس در مسئلە سوختن دختران مدرسە \"شین‌ئاوا\" ما با دو مسئلە روبرو هستیم :
١:نقض عضو
٢: محرومیت و محدودیت در زندگی اجتماعی

کسانی کە در ناحیە صورت دچار سوختگی می‌شود در اجتماع کوردستان و ایران بە راحتی پذیرفتە نخواهند شد هر چند این مسئلە برای سایر معلولین نیز وجود دارد اما فرهنگ پذیرش اجتماعی افرادی کە سوختگی در ناحیە صورت دارند در اجتماع ایران بسیار ضعیف است و این افراد شرایطی سخت‌تر را تجربە خواهد کرد.

در مسئلە دیەی دختران مدرسەی \"شین‌ئاوا\" فقط بحث حقوق مساوی در تعیین دیە مطرح نیست بلکە مسئلە محرومیت این دختران از زندگی اجتماعی و زناشویی در تعیین دیە نیز در نظر گرفتە نشدە است.

بی‌گمان و براساس تجربە شخصی خود­ و با توجە بە فرهنگ مرد سالاری و فرهنگ مدار و پذیرش معلولین در کوردستان و ایران در آیندە دانش‌آموزان دختری کە در جریان سانحە آتش‌سوزی مدرسە شین‌ئاوا دچار سوختگی شدەاند در زندگی اجتماعی و زناشویی خود با مشکلات عدیدەای روبرو خواهند شد کە این مسئلە در واقع نوعی محدودیت و سلب حق است کە در پی آتش‌سوزی مدرسە بە آن دچار شدەاند پس باید در تعیین دیە این دانش‌آموزان این مسئلە نیز در نظر گرفتە شود ،کە اعمال نشودە است.

*نویسندە مقالە خود دچار سوختگی در ناحیە صورت است