سرکوب نوروز در سلماس؛ نهادهای امنیتی و نیروهای بومی وابسته به حکومت در یک اقدام مشترک به بهانه «رمضان» از برگزاری جشن‌های نوروزی ممانعت کردند

15:13 - 14 فروردین 1404

طی روزهای اواخر اسفند ۱۴۰۳ در حالی که جامعه فرهنگی سلماس قصد برگزاری جشن‌های نوروزی را داشته است، نهادهای امنیتی با همکاری برخی از «امام‌های جماعت» و «نماینده شورای شهر سلماس»‌ که وابسته به حکومت و نهادهای امنیتی هستند، در درخواستی به فرمانداری شهرستان سلماس خواهان جلوگیری از برگزاری جشن‌های نوروزی به بهانه «ماه رمضان» و موکول کردن آنها به بعد از اتمام رمضان شده‌ بودند و بدین گونه از برگزاری جشن‌های نوروزی در سلماس ممانعت کردند.

کُردپا در گزارش پیشرو با استناد به یک سند دریافتی و اطلاعات کسب کرده، به نحوه ممانعت برگزاری جشن‌های نوروزی در سلماس از طریق همکاری نهادهای امنیتی و افراد وابسته به آنها پرداخته است. بدین صورت که برخی از «امام‌های جماعت» و «نماینده شورای شهر سلماس»‌ که وابسته به حکومت و نهادهای امنیتی هستند، طی درخواستی به فرمانداری شهرستان سلماس خواهان جلوگیری از برگزاری جشن‌های نوروزی به بهانه «ماه رمضان» شده‌اند و همین امر منجر شده جشن‌های نوروزی بعد از موافقت با این درخواست ازسوی فرمانداری، دیگر برگزار نشوند.

به گفته یک منبع مطلع به کُردپا؛ در روزهای گذشته، جامعه فرهنگی سلماس قصد داشتند در منطقه سد «نظرآباد» این شهرستان جشن نوروزی برگزار کنند، اما با ممانعت و مخالفت شدید از سوی نهادهای امنیتی روبرو شدند. این نهادها با همکاری برخی افراد وابسته به حکومت و نیروهای امنیتی، از جمله سپاه پاسداران، در برابر برگزاری این مراسم مقاومت کرده و در یک سناریو به بهانه «ماه رمضان»، برخی از «امام‌های جماعت» و «نماینده شورای شهر سلماس»‌ که وابسته به حکومت و نهادهای امنیتی هستند، طی درخواستی به فرمانداری شهرستان سلماس خواهان جلوگیری از برگزاری جشن‌های نوروزی شدند و همین امر منجر شد جشن‌های نوروزی بعد از موافقت با این درخواست ازسوی فرمانداری، دیگر برگزار نشوند و آنها را موکول به بعد از پایان ماه رمضان کنند.

منبع آگاه کُردپا می‌گوید؛ این اقدام درحالی است که مراسمات نوروزی در کردستان معمولا از اواسط اسفند تا اوایل فرودین برگزار می‌شوند و تغییر این زمانبندی می‌تواند از اهمیت آن بکاهد زیرا ارتباط با طبیعت، سنت‌ها، همبستگی اجتماعی و هویت فرهنگی مردم را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث کاهش معنای وجودی جشن می‌شود.

در برگه دریافتی کُردپا که با درخواست و امضای برخی از «امام‌های جماعت»‌ و «نماینده شورای شهر سلماس» انجام گرفته؛ تقاضا شده که به‌دلیل همزمانی ایام نوروز با ماه رمضان و ایام قدر، از «حرمت‌شکنی این ایام» جلوگیری شود و برگزاری مراسمات نوروزی به بعد از این ایام موکول شود. در بخش دیگری درخواست شده که نوروز به‌صورت یک «جشن ملی» برگزار شود و از تبدیل آن به بهانه‌ای برای مسائل «تفرقه‌انگیز» جلوگیری شود و اجازه «سواستفاده دشمن» را ندهند.

این برگه که با درخواست و امضای ۱۵ فرد ازجمله ۱۲ امام جماعت و طلبه روستاها و شهرستان سلماس، نماینده کُرد شورای شهر سلماس و ۳ فرد دیگر(یک تندروی مذهبی، یک فرد برجسته در پخش‌شکننده مواد مخدر و یک فرد ناشناس با نام «یعقوب») انجام گرفته که اسامی و مشخصات آنها به شرح زیر است؛

رحیم عثمان‌زاده، امام جمعه اهل سنت سلماس

امیر جعفرزاده، نماینده کُرد شورای شهر سلماس

اسد خالدی، امام جماعت اهل تسنن روستای پته‌ویر و «عضو سپاه پاسداران»

سعید محمدیان، امام جماعت اهل تسنن شهرستان تازه شهر

محمدامین انصاری، امام جماعت اهل تسنن هفتوان و «دارای تفکرات تندرو و از مخالفان خیزش انقلابی ژن ژیان ئازادی»

عباس یونس‌زاده، امام جماعت اهل تسنن روستای لشگران

مصطفی مصطفی‌زاده، امام جماعت اهل تسنن روستای چهریق

محمود انصاری، طلبه و مدرس اهل سنت و «دارای افکار رادیکال نسبت به زنان»

امید یونس‌زاده، امام جماعت اهل تسنن مسجد چهار یار نبی

بهمن حاجی‌زاده، امام جماعت اهل تسنن روستای هبان‌آباد

داود شهبازی، امام جماعت اهل تسنن روستای چهریق

بهمن خالدزاده، امام جماعت اهل تسنن روستای همت‌آباد

سید مهدی حسینی، «یکی از افراد برجسته در پخش مواد مخدر در سلماس»

مصطفی جهان فرزاد، «یک فرد تندروی مذهبی»

«یعقوب (ناشناس)»

به گفته منبع مطلع کُردپا؛ «تمام امضا‌کنندگان این درخواست و صورت‌جلسه از کُردهای وابسته به حکومت هستند. این درحالیست که شهرستان سلماس به لحاظ اتنیکی از دو اتنیک کُرد و تُرک تشکیل شده است و همچنان که در پلدشت و ارومیه شاهد هستیم اتنیک تُرک با برگزاری جشن نوروز مخالفتی به این شکل نداشته‌اند و این بسیار با ارزش هست.»

منبع کُردپا در خصوص استفاده از از نیروهای بومی برای کنترل اجتماعی می‌گوید؛ جمهوری اسلامی همواره تلاش کرده از افراد و گروه‌های محلی وابسته به خود برای اجرای سیاست‌هایش استفاده کند. اشاره به اینکه «تمام امضاکنندگان از کُردهای وابسته به حکومت هستند»نشان‌دهنده این است که حکومت از کُردهای نزدیک به خود برای مدیریت و کنترل جامعه کرد استفاده می‌کند، به‌جای اینکه خود مستقیما وارد عمل شود.

از دیگرسو، جمهوری اسلامی به نوروز در کردستان حساسیت بیشتری دارد، زیرا این جشن نمادی از هویت، همبستگی و مقاومت کُردها است. همچنین حکومت از تجمعات مردمی در مناطق کُردستان به‌دلیل پیشنیه مبارازاتی هراس دارد و با حساسیت امنیتی به آن نگاه می‌کند به همین دلیل، نوروز در کردستان تحت کنترل و نظارت امنیتی قرار می‌گیرد و در موارد بسیاری با محدودیت یا سرکوب مواجه می‌شود.

تنظیم؛ اوین مصطفی‌زاده