سید احمد اسماعیلی؛ سپاه پاسداران او را کشت و پیکرش را با گذشت ۶ روز تحویل نداد و ناپدیدسازی قهری کرد
ناپدیدسازی قهری پیکرها در کُردستان؛
تداوم الگویی تاریخی و چندلایه برای سرکوب اعتراض و همبستگی در تشییع جنازهها، شکنجه روانی خانوادهها برای توقف دادخواهی، و پاکسازی ادله برای فرار از مسئولیت کیفری است.
۱۱ مرداد ۱۴۰۵؛ با گذشت ۶ روز از کشته شدن «سید احمد اسماعیلی»، جوان کورد اهل مهاباد، توسط نیروهای سپاه پاسداران در نزدیکی سد بوکان، پیکر او همچنان به خانواده تحویل داده نشده است. خانواده وی طی این مدت بارها به اطلاعات سپاه ارومیه مراجعه کردهاند، اما این نهاد امنیتی پس از چندین بار امروز و فردا کردن، امروز مدعی شده است: «پیکر چی؟ اصلا نزد ما نیست؟». با وجود گزارشها مبنی بر انتقال پیکر او توسط نیروهای سپاه پس از کشته شدن، خودداری از تحویل پیکر، بیخبری خانواده و نبود پاسخگویی از سوی نهادهای امنیتی، این پرونده را در چارچوب ناپدیدسازی قهری قرار میدهد.
یک منبع مطلع ضمن تأیید این خبر به کُردپا گفت؛ امروز یکشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، خانواده «سید احمد اسماعیلی» برای چندمین بار به اطلاعات سپاه ارومیه مراجعه و خواستار تحویل پیکر فرزندشان شدند، اما مأموران این نهاد امنیتی، پس از چندین مرتبه «امروز و فردا» کردن، در نهایت اظهار بیاطلاعی کرده و به خانواده گفتهاند: «پیکر چی؟ اصلا نزد ما نیست؟»
شامگاه سهشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵، «سید احمد اسماعیلی» در نزدیکی سد بوکان، واقع در مسیر بوکان ـ شاهیندژ، در حالی که با موتورسیکلت خود در محل حضور داشته است، هدف تیراندازی نیروهای سپاه پاسداران قرار میگیرد و کشته میشود. به گفته منبع مطلع کُردپا، نیروهای سپاه پاسداران، از جمله نیروهای بومی سپاه موسوم به «جاش»، پس از شنیدن صدای شلیک گلوله در این منطقه به محل مراجعه کرده و بلافاصله به سوی او تیراندازی کرده و او را کشتهاند. پس از آن نیز نیروهای سپاه پاسداران پیکر سید احمد اسماعیلی را با خود منتقل کردهاند.
در همین بازه زمانی، قرارگاه منطقهای حمزه سیدالشهدا روز ۷ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار اطلاعیهای که توسط بسیاری از رسانههای حکومتی بازنشر شد، بدون اشاره به هویت یا مشخصات هیچ فردی، اعلام کرد «یک عامل تروریستی وابسته به گروهکهای تروریستی تجزیهطلب» توسط «پاسداران گمنام امام زمان (عج) در سازمان اطلاعات سپاه استان آذربایجانغربی» پس از «شناسایی» کشته شده است. در این خبر، چند تصویر متصلشده بههم نیز منتشر شد که در یکی از آنها پیکری از گردن به پایین دیده میشود و در تصاویر دیگر نیز چند سلاح و نشان قرارگاه منطقهای حمزه سیدالشهدا به نمایش درآمده است.
برای کُردپا مشخص نیست که آیا پیکر نمایشدادهشده در تصاویر منتشرشده و ادعای مطرحشده از سوی قرارگاه منطقهای حمزه سیدالشهدا مربوط به «سید احمد اسماعیلی» است یا خیر؛ بهویژه آنکه تاکنون نه پیکر وی و نه هیچ برگه، سند یا مدرکی به خانواده تحویل داده نشده و هیچ پروندهای نیز برای اطلاع خانواده از علت کشته شدن فرزندشان و روند رسیدگی به این موضوع گشوده نشده است.
«سید احمد اسماعیلی»، فرزند عمر، ۲۶ ساله، مجرد و اهل مهاباد بود. او شغل ثابتی نداشت و از طریق کار آزاد و عمدتا کارگری امرار معاش میکرد.
از نظر حقوق بشری، امتناع نهادهای امنیتی از پاسخگویی، تحویل ندادن پیکر و اعلام اظهارات انکارآمیز از سوی اطلاعات سپاه («پیکر چی؟ اصلا نزد ما نیست») پس از کشتهشدن سید احمد اسماعیلی، مصداق عینی و کامل «ناپدیدسازی قهری» (موضوع ماده ۲ کنوانسیون بینالمللی حمایت از همه افراد در برابر ناپدیدشدن اجباری) است. در این الگوی رفتاری، حکومت با ایجاد بیخبری و انکار رسمی، قربانی را کاملا از «حمایت قانون» خارج کرده و با سلب امکان دادخواهی قضایی، پاسخگویی درباره شلیک غیرقانونی و سلب حیات فراقضایی شهروندان را به صفر میرساند.
ناپدیدسازی قهری پیکرها و پاسخگو نبودن حکومت، سبقهای تاریخی بهویژه در کُردستان دارد؛ الگویی تبعیضآمیز و امنیتی که از اعدامهای دهه ۶۰ و دفن مخفیانه زندانیان سیاسی کورد و مخالفان حکومت تا ادامه یافته است. این بیپاسخگذاشتن سیستماتیک، یک تاکتیک سرکوب چندلایه است. حکومت با پنهان کردن پیکر، سه هدف را دنبال میکند؛ نخست، ممانعت از تبدیل تشییعجنازهها به اعتراضات و همبستگی جمعی در کردستان؛ دوم، اعمال شکنجه روانی بر خانواده جهت فرسایش توان دادخواهی؛ و سوم، امحای ادله پزشکی قانونی برای فرار از مسئولیت کیفری در مراجع بینالمللی.
