جانباختن ۶ پیشمرگ حزب دمکرات؛ جمهوری اسلامی پیکرشان را ناپدیدسازی قهری میکند
۱۱ تیر ۱۴۰۵؛ در پی حمله و درگیری نیروهای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی با گروهی از پیشمرگان حزب دمکرات کُردستان ایران، شش پیشمرگ این حزب جان خود را از دست دادند. نهادهای امنیتی و حکومتی پیکرها را تحویل ندادهاند و خانوادهها تهدید شدهاند که حق برگزار مراسم عزا ندارند و نباید مردم به دیدار آنها بیایند.
یک منبع مطلع ضمن تأیید این خبر به کُردپا گفت؛ پس از جانباختن این پیشمرگها، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بدون اینکه در مورد پیکرها چیزی به خانواده بگویند و آنها را تحویل دهند، به خانوادههای این پیشمرگها اعلام کردهاند که حق عزاداری و مراسم ختم ندارند و مردم هم حق ندارند به دیدار آنها بیایند.
رسانه حزب دمکرات کُردستان ایران در مورد جانباختن این ۶ پیشمرگ نوشته است؛ در پی درگیری نیروهای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵ در روستای «قزقاپان» در نزدیکی ۳ کیلومتری پیرانشهر، ۶ پیشمرگ تشکیلات مخفی این حزب به نامهای «کارو هرمزیاری»، «فردین چنگیزی»، «محمد خاکی»، «عبدالله محمدپور»، «توانا عثمانی» و «محمدامین بایزیدی» جان خود را از دست دادند. حزب دمکرات تأکید کرده این گروه از پیشمرگان برای وظایف سیاسی و تشکیلاتی در کمین نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفته و جان خود را از دست دادهاند.
قرارگاه حمزه سپاه پاسداران نیز با انتشار یک اطلاعیه و تصاویری پس از جانباختن ۵ پیشمرگ، خبر این درگیری را تأیید کرده و نوشته است در «یک کمین و با پشتیبانی آتش و ادوات» این اقدام را انجام دادهاند.
ناپدیدسازی قهری پیکر پیشمرگان کُرد؛ از سیاست امنیتی تا نقض مستمر حقوق بشر
ناپدیدسازی قهری پیکر جانباختگان و پیشمرگهای احزاب کُرد توسط جمهوری اسلامی، یک سیاست سیستماتیک و دیرینه با ابعاد امنیتی، سیاسی و روانی است، که در سه محور قابل ارزیابی است؛
۱. پیشینه تاریخی ناپدیدسازی پیکرها در جمهوری اسلامی
این رفتار از ابتدای جمهوری اسلامی سابقه دارد؛ از اعدامهای دهه ۶۰ و سرکوب کُردستان در سالهای نخست انقلاب تا اعدام زندانیان سیاسی کُرد در دهههای بعد. در بسیاری موارد، پیکرها تحویل داده نشده یا محل دفن آنها مخفی نگه داشته شده است؛ از جمله گورهای بینامونشان و گورهای جمعی مانند خاوران یا دفن در مناطق دورافتاده بدون حق برگزاری مراسم و نصب سنگ قبر.
۲. اهداف حکومت و الگوی برخورد
این سیاست با رویکردی امنیتی و هدفمند اجرا میشود؛ جلوگیری از تبدیل خاکسپاری به تجمع اعتراضی و نماد مقاومت، اعمال فشار روانی و مجازات جمعی بر خانوادهها از طریق محرومکردن از مراسم عزا و تهدید، و ایجاد فضای رعب و بیپاسخگویی کامل درباره محل دفن و سرنوشت پیکرها، برای محدود کردن امکان دادخواهی خانوادهها.
۳. ابعاد حقوق بشری و قوانین بینالمللی
از منظر حقوق بینالملل، این اقدامات مصداق ناپدیدسازی قهری است؛ جرمی مستمر که تا زمان روشن شدن سرنوشت و محل پیکر ادامه دارد. همچنین نقض حق بر دانستن حقیقت، حق بر سوگواری و دفن، و مصداق شکنجه روانی و رفتار غیرانسانی با خانوادهها محسوب میشود. جلوگیری از برگزاری مراسم مذهبی و فرهنگی نیز نقض آزادیهای مصرح در میثاقهای بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است.
