گزارشی میدانی از سقز؛ از افزایش قیمت آب، برق و گاز و کمبود پول نقد تا اختلال بانکی، گرانی عمومی و توقف بخشی از تولید مرغ
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵؛ گزارشهای رسیده به کُردپا حاکی از تشدید بحران اقتصادی و فشار معیشتی بر مردم در شهر سقز است. براساس این گزارشها، قیمت آب، برق و گاز بهصورت مداوم و همزمان با افزایش نرخ دلار بالا میرود و در صورت تأخیر در پرداخت قبضها، روزانه به مبلغ آن افزوده میشود. همچنین کمبود شدید پول نقد در بانکها، اختلال گسترده در اپلیکیشنهای بانکی، کاهش ارزش اسکناسهای خرد پس از چاپ اسکناسهای با مبالغ بالا و افزایش روزانه قیمت کالاهای اساسی، زندگی روزمره شهروندان را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
این گزارش بر پایه روایت چند شاهد عینی درباره وضعیت یک هفته گذشته بازار و شرایط اقتصادی و معیشتی مردم در شهر سقز تهیه شده است.
شاهدان عینی میگویند:
افزایش قیمت آب، برق و گاز همراه با جریمه روزانه تأخیر در پرداخت؛
در ادامه موج گرانی و تورم، افزایش قیمت آب، برق و گاز فشار اقتصادی سنگینی بر مردم وارد کرده است. به گفته شاهدان، بسیاری از خانوادهها دیگر توان پرداخت عادی هزینه این خدمات را ندارند و افزایش مداوم قیمتها معیشت مردم را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
براساس گزارشها، قیمت آب، برق و گاز بهگونهای افزایش مییابد که عملا با نرخ دلار مرتبط است، نه ارزش ریال؛ بهطوری که با هر افزایش قیمت دلار، هزینه این خدمات نیز بیشتر میشود.
از سوی دیگر، نحوه محاسبه قبضها و جریمه دیرکرد، فشار مضاعفی بر مردم ایجاد کرده است. براساس این گزارشها، اگر قبضها در موعد مقرر پرداخت نشوند، مبلغ بدهی بهصورت روزانه افزایش پیدا میکند. برای مثال، اگر مبلغ قبض گاز دو میلیون تومان باشد و پرداخت آن هفت روز به تعویق بیفتد، رقم آن ممکن است به دو میلیون و پانصد هزار تومان برسد.
شاهدان میگویند این سیاستها فشار اقتصادی بر مردم را دوچندان کرده و وضعیت زندگی بسیاری از خانوادهها را بحرانیتر ساخته است.
کمبود پول نقد، اختلال در بانکها و از رونق افتادن اسکناسهای خرد؛
براساس روایت شاهدان، پول نقد بهشدت در بازار کمیاب شده و مردم برای کوچکترین امور روزمره و انتقال پول ناچار به استفاده از اپلیکیشنهای بانکی و کارتخوانها هستند؛ در حالی که بسیاری از اپلیکیشنهای بانکی، بهویژه بانک ملی و سپه، با اختلال و قطعی مکرر مواجهاند.
همچنین گفته میشود نظارت و بازرسی بر بانکها بهشدت افزایش یافته و کارکنان بانکها تحت فشار و کنترل شدید قرار دارند. به گفته شاهدان، در بسیاری از بانکها پول نقد کافی وجود ندارد و معمولا بیش از ۵۰۰ هزار تومان به مشتری پرداخت نمیشود؛ آن هم عمدتا با اسکناسهای بسیار کهنه ۱۰ هزار تومانی و پس از اصرار فراوان.
براساس این گزارشها، با چاپ اسکناسهای یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی، اسکناسهای ۱۰ و ۵۰ هزار تومانی عملا کاربرد سابق خود را از دست دادهاند. (برخی منابع محلی نیز میگویند این اسکناسها در چین برای جمهوری اسلامی ایران چاپ شدهاند.)
شاهدان همچنین میگویند در بازار، خرید ۱۰۰ دلار با اسکناسهای ۵۰۰ هزار یا یک میلیون تومانی، بین یک میلیون و ۸۰۰ هزار تا دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه در پی دارد.
از سوی دیگر، برخی افراد در کشورهای همسای پول نقد ایران را نگهداری میکنند، زیرا تصور میکنند در صورت سقوط جمهوری اسلامی، این اسکناسها ارزش پیدا خواهند کرد. به گفته شاهدان، برخی افراد در داخل ایران نیز با همین تصور اقدام به نگهداری اسکناسها میکنند.
به گفته منابع محلی، وضعیت روحی و روانی مردم از نظر اقتصادی بسیار بحرانی است و گرانیها بهصورت هفتگی افزایش مییابد؛ بهگونهای که حتی در شهری مانند سقز، یک کالای ساده در نقاط مختلف بازار با قیمتهای کاملا متفاوت فروخته میشود.
همچنین فروش نسیه و قسطی تقریبا از بین رفته و بسیاری از کسبه دیگر حاضر نیستند کالایی را بهصورت قرض یا قسطی در اختیار مردم قرار دهند؛ مسئلهای که شاهدان آن را نشانهای آشکار از بیثباتی شدید اقتصادی میدانند.
افزایش روزانه قیمت نان، دلار و بنزین و تأثیر آن بر گرانی عمومی؛
شاهدان میگویند افزایش مداوم قیمت نان، دلار و بنزین، بهصورت مستقیم قیمت تمامی کالاها و خدمات را افزایش میدهد و فشار بیشتری بر اقشار فقیر وارد میکند.
براساس اطلاعات دریافتی در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵:
- قیمت یک دلار: ۱۸۰ هزار تومان
- قیمت یک نان لواش: ۸۵۰ تومان
- قیمت یک لیتر بنزین: ۵ هزار تومان
به گفته شاهدان، این سه مورد در ظاهر از ارزانترین اقلام بازار محسوب میشوند، اما قیمت آنها بهصورت مصنوعی کنترل میشود، زیرا حکومت تلاش میکند حتی در صورت افزایش بیشتر قیمتها، مردم همچنان توان خرید حداقلی داشته باشند.
این سه مورد شاید در ظاهر هنوز ارزانترین کالاهای بازار باشند؛ و این را به شوخی نمیگویم. اگر قیمت نان، دلار و بنزین را در مقایسه با گرانی دیگر کالاها نگاه کنیم، مشخص است که حکومت قیمت آنها را بهصورت مصنوعی پایین نگه داشته است. چون حکومت میداند اگر قیمت نان به ۴ هزار تومان، دلار به ۲۰۰ هزار تومان یا بنزین به ۱۰ هزار تومان برسد، مردم باز هم توان خرید آنها را دارند. اما مشکل اصلی اینجاست که افزایش قیمت همین سه مورد، بهصورت مستقیم باعث گرانتر شدن دهها کالای دیگر میشود و فشار و فلاکت بیشتری را بر مردم فقیر تحمیل میکند.
افزایش قیمت مرغ و فرآوردههای غذایی و توقف بخشی از تولید در سقز؛
قیمت مرغ و فرآوردههای وابسته بهصورت چشمگیری افزایش یافته و همزمان بخشی از پرورشدهندگان بهدلیل افزایش هزینهها از ادامه تولید دست کشیدهاند.
براساس گزارشها، قیمت هر کیلو مرغ زنده بین ۳۵۵ تا ۴۰۰ هزار تومان و هر کیلو مرغ پرکنده حدود ۳۷۰ هزار تومان است که تنها طی چند روز حدود ۵۰ هزار تومان افزایش داشته و گفته میشود در سنندج حتی تا ۱۰۰ هزار تومان نیز افزایش ثبت شده است.
از سوی دیگر، بهدلیل افزایش شدید قیمت سویا، دانه و خوراک مرغ و همچنین بالا رفتن قیمت جوجه یکروزه، بسیاری از مرغداران در سقز از پرورش و تولید مرغ دست نگه داشتهاند. به گفته یکی از پرورشدهندگان مرغ، قیمت هر جوجه یکروزه که پیشتر بین ۵ تا ۱۰ هزار تومان بود، اکنون به ۱۳۵ هزار تومان رسیده است.
این پرورشدهنده میگوید؛ هزینه خوراک و نگهداری مرغ بهحدی افزایش یافته که بسیاری از مرغداران، بهویژه تولیدکنندگان ضعیفتر از نظر مالی، دیگر توان خرید جوجه و ادامه تولید را ندارند. همچنین با نزدیکشدن فصل گرما، قطعی برق و نگرانی از نبود برق مورد نیاز برای نگهداری مرغها، به یکی دیگر از عوامل توقف تولید تبدیل شده است.
براساس این گزارشها، قیمت هر کیلو تخممرغ نیز به ۲۳۰ هزار تومان و هر کیلو شیر به ۷۵ هزار تومان رسیده است.
کمبود بنزین برای مردم و اولویتدهی به نیروهای حکومتی
براساس گزارشهای محلی، بنزین برای مردم عادی با کمبود و صفهای طولانی همراه است، اما تأمین سوخت برای نیروهای حکومتی بدون مشکل انجام میشود.شاهدان میگویند بنزینخانه «ئاوینان (قادر ایرانشا)» علاوه بر تأمین سوخت نیروهای حکومتی، بهعنوان محل استقرار موقت این نیروها نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
دو تصویر مربوط به صفهای طولانی دریافت بنزین برای شهروندان عادی در سقز.
در همین رابطه و درباره سقز بخوانید؛
- از ایستهای بازرسی و سلاحهای نیمهسنگین تا تفتیش شهروندان و استقرار نیروها در منازل «جاش»
- از انسداد خیابانها و بستن مغازهها با تدارک شهرداری برای حامیان حکومت تا اجبار دانشآموزان و امتیازدهی مالی برای حضور بیشتر
- سقز در تنگنای معیشتی؛ از جهش قیمتها و اختلال بانکی تا بیکاری کارگران و حذف گوشت از سفره مردم
- تداوم فضای امنیتی-نظامی با استقرار ایستهای بازرسی و حضور گسترده نیروها افزایش قیمت کالاهای اساسی استفاده از سربازان وظیفه در پادگانها و پناه گرفتن مقامات در خانههای سازمانی
- حاکم کردن فضای امنیتی-نظامی، استقرار ایستهای بازرسی در مکان و زمانهای مختلف و تفتیش مستمر، هجوم شبانه به منازل و ادامه تفتیش و تخریب، جستجوی گسترده برای کشف استارلینک
- خالیکردن خودجوش منازل، بستن مغازهها و غیبت نیروهای حفاظتی در اطراف ارگانهای حکومتی تا تعطیلی فرمانداری و اداره اطلاعات
