آژانس خبررسانی کوردپا
۲۲ مهر ۱۴۰۵؛ طی روزهای اخیر، دادگاه سنندج با صدور حکمی با اتهامات امنیتی علیه «شهرزاد رضایی»، فعال مدنی و حوزه زنان و از بازداشت‌شدگان ژن، ژیان، ئازادی و اعتراضات دی ۱۴۰۴، از او خواسته است برای اجرای حکم یا ادامه مراحل قضایی خود را معرفی کند. این در حالی است که در پی احضارهای مکرر، یورش نیروهای امنیتی به منزل خانواده، تلاش برای بازداشت دو فرزند نوجوان او و پرونده‌سازی علیه «شهرزاد رضایی» و همسرش، «شاهو اسکویی»، این خانواده ناچار به خروج از ایران شده‌اند. با وجود آگاهی کامل حکومت از خروج اجباری این خانواده از کشور، نهادهای امنیتی شماره‌های تلفن همراه و حساب‌های بانکی آنان را مسدود کرده‌اند و به روش‌های مختلف برای بازگرداندن آن‌ها به ایران تلاش کرده‌اند.
سازمان حقوق بشری کُردپا در چارچوب مستندسازی نقض حقوق بشر و بررسی ابعاد سرکوب فعالان مدنی و زنان در ایران، در گفت‌وگویی اختصاصی با شهرزاد رضایی، به بررسی سابقه فعالیت‌های مدنی و بشردوستانه این خانواده، از جمله کمک به مجروحان اعتراضات، تأمین دارو و نیازهای اولیه آسیب‌دیدگان، و همچنین پرونده‌سازی‌های متعدد، بازداشت‌ها و محکومیت‌ها، شکنجه، خروج اجباری از ایران و فشارهای نهادهای امنیتی بر او، همسرش شاهو (شهریار) اسکویی و دو فرزند نوجوان‌شان می‌پردازد. این گزارش همچنین سوابق حقوقی و قضایی این خانواده و تداوم فشارها و تهدیدها علیه آنان را مستند می‌کند.
احضار برای اجرای حکم و تلاشی دیگر برای بازگرداندن خانواده به ایران؛
در ادامه تلاش سیستم قضایی و حکومتی جمهوری اسلامی ایران در سنندج برای بازگردان «شهرزاد رضایی» و خانواده‌اش به ایران، براساس سند ابلاغیه‌ای که نسخه‌ای از آن در اختیار کُردپا قرار گرفته است، شعبه چهارم اجرای احکام کیفری شهرستان سنندج در تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۵، در ارتباط با پرونده امنیتی که پیش‌تر علیه «شهرزاد رضایی» در دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان سنندج تشکیل شده بود، از او خواسته است ظرف ۳۰ روز، برای «اجرای حکم یا ادامه مراحل قضایی» به واحد اجرای احکام دادگستری سنندج مراجعه کند. اتهامات مطرح‌شده علیه او شامل «اجتماع و تبانی»، «ارتکاب جرم علیه امنیت ملی»، «عضویت در جمعیت‌های معارض کشور» و «تبلیغ علیه نظام» است. در این ابلاغیه همچنین آمده است که در صورت معرفی‌نشدن او در مهلت تعیین‌شده، «بر اساس مقررات قانونی» اقدام خواهد شد.
شهرزاد رضایی می‌گوید: «با توجه به برخوردهای فراقضایی نهادهای امنیتی و قضایی شهرستان سنندج با من و همسرم به‌دلیل فعالیت‌های مدنی‌مان در سال‌های گذشته، حتی مشخص نیست منظور آن‌ها از «برخورد قانونی» چیست. این در حالی است که اعضای خانواده‌مان در ایران نیز تحت فشار هستند و این نهادها به‌خوبی می‌دانند که من و خانواده‌ام به‌دلیل فشارها و تهدیدهای مکرر ناچار به خروج از ایران شده‌ایم. پیش از خروج نیز ما را ممنوع‌الخروج کرده بودند و پس از خروج، شماره‌های تلفن همراه و تمام حساب‌های بانکی‌مان مسدود شده است. این نهادها همچنین به روش‌های مختلف تلاش کرده‌اند ما را به همکاری با خود وادار کنند و به ایران بازگردانند. با توجه به این شرایط، تهدید به «برخورد قانونی» می‌تواند به صدور احکام سنگین علیه ما منجر شود.»
شهرزاد رضایی در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، در تاریخ ۲۰ دی، با یورش نیروهای اداره اطلاعات سنندج به منزل خانوادگی‌اش و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شد. او پس از نزدیک به یک ماه بازداشت خودسرانه، بازجویی و شکنجه در یکی از بازداشتگاه‌های نامشخص اداره اطلاعات سنندج، با تودیع وثیقه یک میلیارد تومانی به‌صورت موقت آزاد شد. رضایی در طول این مدت از حق دسترسی به وکیل، ملاقات با خانواده و برقراری تماس با اعضای خانواده محروم بود.
پس از آزادی موقت «شهرزاد رضایی» و همسرش، «شاهو (شهریار) اسکویی»، که هر دو در دی‌ماه ۱۴۰۴ و هم‌زمان بازداشت شده بودند، فشارها و تهدیدهای نیروهای امنیتی علیه آن‌ها و خانواده‌شان ادامه یافت. نیروهای امنیتی بارها «شهرزاد رضایی» و دو فرزند ۱۶ ساله‌اش را احضار کردند و درصدد بازداشت آنان برآمدند. در مواردی نیز نیروهای امنیتی برای بازداشت او و فرزندانش به منزل خانوادگی آن‌ها یورش بردند، اما اعضای خانواده در منزل حضور نداشتند. تداوم این فشارها و تهدیدها در نهایت موجب شد «شهرزاد رضایی» و «شاهو (شهریار) اسکویی» به همراه فرزندانشان ناچار به خروج اجباری از ایران شوند.
سابقه فعالیت‌های مدنی و انسان‌دوستانه این خانواده؛
خانواده رضایی و اسکویی در جریان خیزش انقلابی ژن، ژیان، ئازادی، فعالیت‌های گسترده انسانی و مدنی در زمینه تأمین دارو و رسیدگی به مجروحان اعتراضات انجام داده‌اند. فعالیت‌های آنان به این موارد محدود نبوده و تأمین نیازهای اولیه افراد و خانواده‌های آسیب‌دیده، از تهیه پوشاک و شیر خشک تا آماده‌سازی و توزیع غذا، را نیز دربر گرفته است. این خانواده در کنار فعالیت‌های مدنی خود، در سال‌های گذشته در حوزه‌های مختلف انسان‌دوستانه و حمایت از افراد آسیب‌پذیر فعالیت داشته‌اند؛ با این حال، به‌دلیل همین سابقه فعالیت‌های مدنی، با بازداشت‌های مکرر، محکومیت‌های قضایی، احضار و بازجویی و تهدیدهای نیروهای امنیتی روبه‌رو شده‌اند.
در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز اعضای این خانواده اقدام به تأمین و آماده‌سازی دارو برای معترضان مجروح کردند و توانستند بخشی از این داروها را به مجروحان برسانند. با این حال، پس از خروج اجباری خانواده از ایران، نیروهای اداره اطلاعات سنندج با یورش به منزل آنان، بسته‌های دارویی آماده‌شده را بدون مجوز قانونی با خود بردند.
فعالیت‌های انسان‌دوستانه این خانواده به دوره اعتراضات محدود نبوده است. اعضای خانواده رضایی و اسکویی در سال‌های گذشته برای تأمین نیازهای اولیه افراد بی‌پناه و آسیب‌پذیر نیز فعالیت کرده‌اند. شهرزاد رضایی همچنین در زمینه مبارزه با اعتیاد و کمک به افراد مبتلا به اعتیاد فعالیت داشته است.
شهرزاد رضایی و همسرش، «شاهو (شهریار) اسکویی»، علاوه بر بازداشت‌های مکرر و خودسرانه و محکومیت به حبس و زندان، در سال‌های گذشته بارها به‌دلیل فعالیت‌های محیط‌زیستی و مدنی در سنندج احضار و بازجویی شده‌اند. نهادهای امنیتی بارها به شیوه‌های مختلف آنان را مورد اخطار و تهدید قرار داده و از آن‌ها خواسته‌اند در فعالیت‌های مدنی و مراسم‌های مردمی شرکت نکنند. همچنین، این نهادها بارها از شهرزاد رضایی و شاهو اسکویی خواسته‌اند با آن‌ها همکاری کنند.
شهرزاد رضایی همچنین با محرومیت‌های اجتماعی به مدت دو سال مواجه است. برای این خانواده ممنوع‌الخروجی از ایران صادر شده بود و حتی پس از خروج اجباری از کشور نیز با مسدود‌شدن شماره‌های تلفن همراه و حساب‌های بانکی خود مواجه شده‌اند. این اقدامات در شرایطی صورت گرفته است که خانواده به‌دلیل تداوم فشارها و تهدیدهای امنیتی ناچار به ترک ایران شده‌اند و اکنون نیز با تهدید اجرای حکم و تلاش‌ها برای بازگرداندن خود روبه‌رو هستند.
سابقه بازداشت و محکومیت شهرزاد رضایی در جریان ژن، ژیان، ئازادی؛
شهرزاد رضایی هم‌زمان با خیزش انقلابی ژن، ژیان، ئازادی، در تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۱، توسط نیروهای امنیتی در سنندج بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. او پس از نزدیک به یک هفته بازداشت خودسرانه، با تودیع وثیقه آزاد شد.
سپس، در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۱، شعبه ۱۰۶ دادگاه کیفری دو شهرستان سنندج به ریاست قاضی «بهمن امیدزاده»، او را به اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» به‌دلیل شرکت در اعتراضات ژن، ژیان، ئازادی در سنندج، به دو سال حبس تعلیقی محکوم کرد.
سابقه بازداشت و محکومیت «شاهو (شهریار) اسکویی»؛
«شاهو (شهریار) اسکویی»، همسر شهرزاد رضایی، از ورزشکاران شناخته‌شده سنندج و زندانی سیاسی سابق است که در سال‌های گذشته بارها بازداشت و با پرونده‌سازی قضایی و محکومیت حبس مواجه شده است.
در ۸ آبان ۱۳۹۶، شاهو اسکویی به همراه ۲۷ نفر دیگر، به‌دلیل شادمانی خیابانی مردم در سنندج پس از برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان در سال ۱۳۹۶، بازداشت شد و بیش از ۲۴ روز را به‌صورت خودسرانه در بازداشت به سر برد. در پی این بازداشت، شعبه دوم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان سنندج برای این ۲۸ نفر پرونده تشکیل داد. در ادامه، آنان به اتهامات «مشارکت در تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران از طریق هیاهو و جنجال»، «اخلال در نظم عمومی از طریق هیاهو و جنجال» و «تمرد نسبت به مأموران در حین انجام وظیفه» متهم شدند، اما به‌دلیل نبود دلایل کافی، از این اتهامات تبرئه شدند.
شاهو اسکویی در ۲۷ اسفند ۱۳۹۷ نیز توسط نیروهای امنیتی و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شد. او پس از یک ماه و ۱۷ روز بازجویی در یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی اداره اطلاعات سنندج، در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۸ به زندان سنندج منتقل شد و پس از دو ماه بازداشت خودسرانه، با تودیع وثیقه آزاد شد.
پس از آن، شعبه اول دادگاه انقلاب سنندج به ریاست قاضی «سعیدی»، او را از بابت اتهام «همکاری با گروه‌های مخالف نظام» به شش سال حبس تعزیری محکوم کرد. در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۹۸، دادگاه تجدیدنظر استان کردستان حکم او را به دو سال و شش ماه حبس تعزیری کاهش داد.
در ادامه، شاهو اسکویی در دوم دی ۱۳۹۸ به شعبه اجرای احکام دادگاه سنندج احضار شد و برای تحمل حبس بازداشت و به زندان مرکزی سنندج منتقل شد. او به مدت دو سال، بدون برخورداری از حتی یک روز مرخصی، در زندان مرکزی سنندج به سر برد و سرانجام در فروردین ۱۴۰۰ به‌صورت مشروط از زندان آزاد شد.
شاهو اسکویی همچنین در جریان خیزش ژن، ژیان، ئازادی و در روزهای نخست این اعتراضات، در تاریخ ۲۶ شهریور ۱۴۰۱، به‌صورت خودسرانه بازداشت شد و مدتی را در بازداشت به سر برد.
او بار دیگر هم‌زمان با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، به مدت ۲۵ روز به‌صورت خودسرانه بازداشت و سپس با تودیع وثیقه آزاد شد. در ادامه، با تداوم فشارها و تهدیدهای مکرر اداره اطلاعات سنندج علیه او و خانواده‌اش، این خانواده ناچار به خروج اجباری از ایران شدند.
سابقه فعالیت‌های ورزشی خانواده رضایی و اسکویی؛
شهرزاد رضایی مربی ورزش رزمی «گراپلینگ» است و پیش‌تر نیز به‌عنوان ورزشکار در رشته‌های جودو و کشتی فعالیت داشته است. با این حال، در سنندج به‌دلیل داشتن پرونده سیاسی، به او اجازه فعالیت به‌عنوان مربی کشتی داده نشد و او فعالیت خود در زمینه مربیگری ورزش رزمی «گراپلینگ» را در سقز ادامه داد.
«شاهو (شهریار) اسکویی» نیز قهرمان و مربی در رشته‌های کشتی، والیبال و اسب‌سواری است و در سطح استانی و کشوری مقام‌های قهرمانی کسب کرده است.
دو فرزند ۱۶ ساله این خانواده، دو پسر نوجوان به نام‌های «سارو» و «ساکو»، نیز در رشته کشتی فعالیت دارند و در سطح استانی و کشوری مقام‌های قهرمانی کسب کرده‌اند. این دو نوجوان حتی پس از خروج اجباری از ایران نیز در مسابقات ورزشی شرکت کرده و به مقام‌های نخست دست یافته‌اند.
سازمان حقوق بشری کُردپا؛
کُردپا تلاش‌های دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی برای پرونده‌سازی، آزار و استرداد اجباری فعالان مدنی، فعالان حقوق زنان و زندانیان سیاسی سابق را شدیدا محکوم می‌کند. اقدام اخیر دستگاه قضایی در صدور احکام امنیتی و ابلاغیه‌های تهدیدآمیز علیه «شهرزاد رضایی» و خانواده‌اش آن هم در شرایطی که نهادهای امنیتی کاملا از خروج اجباری آنان از کشور مطلع هستند؛ مصداق بارز سرکوب فراسرزمینی و جابه‌جایی مرزهای ارعاب است. کُردپا هشدار می‌دهد که تداوم این فشارها، یورش به منازل، تهدید به بازداشت فرزندان نوجوان، مسدودسازی حساب‌های بانکی و خطوط ارتباطی و تلاش برای کشاندن مجدد این خانواده به چرخهٔ سرکوب، جان و امنیت آنان را حتی در خارج از مرزهای ایران با خطرات جدی مواجه می‌سازد.
تنظیم؛ اوین مصطفی‌زاده
