۱۲ مهر ۱۴۰۵؛ با گذشت نزدیک به هفت ماه از بازداشت خودسرانه «آرمان خالقپناه»، جوان کورد ۳۵ ساله اهل سقز، که بنا بر گزارشها هنگام بازداشت زخمی شده بود، همچنان هیچ اطلاعی از سرنوشت و وضعیت او در دست نیست. با وجود پیگیریهای مکرر خانواده، هیچ نهاد قضایی یا امنیتی پاسخ دقیق و کتبی درباره زنده یا کشتهشدن او به خانواده ارائه نکرده است. از سوی دیگر، در سامانه ثبت احوال کشور، وضعیت «آرمان خالقپناه» همچنان «در قید حیات» ثبت شده است. بر این اساس، وضعیت این شهروند کورد را میتوان مصداق ناپدیدسازی قهری دانست؛ وضعیتی که مقامات و نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی تاکنون درباره آن سکوت کردهاند.
یک منبع نزدیک به خانواده، ضمن تأیید این خبر به کُردپا گفت: با گذشت ۲۱۱ روز از بازداشت خودسرانه «آرمان خالقپناه» توسط نیروهای امنیتی اطلاعات، در حالی که بنا بر گزارشها هنگام بازداشت از کمر به پایین زخمی شده بود، هیچ خبری از جان و سرنوشت او در دست نیست. به گفته این منبع، خانواده او در این مدت بارها به نهادهای مختلف قضایی و امنیتی مراجعه کردهاند، اما هیچ پاسخی درباره زنده یا کشتهشدن او دریافت نکردهاند و در سامانه ثبت احوال کشور نیز وضعیت او «در قید حیات» درج شده است.
این منبع درباره جزئیات پیگیریهای خانواده گفت؛ خانواده خالقپناه از نخستین روز بازداشت فرزندشان تاکنون، بارها به دادستانی و دادگاههای مختلف در سقز، مرکز استان سنندج و همچنین تهران مراجعه کردهاند تا از سرنوشت او مطلع شوند. تنها در دیوان عالی کشور، دادستانی کل امور ضابطین در تهران به آنها گفته شده است که «یک تن کشته شده است»؛ با این حال، تاکنون هیچ مدرکی از جمله گواهی فوت، نامه پزشکی قانونی یا پیکر او به خانواده تحویل داده نشده و نام «آرمان خالقپناه» نیز در سامانه ثبت احوال کشور همچنان با عنوان «در قید حیات» موجود است.
نسخهای از آخرین استعلام هویتی و ثبت احوال «آرمان خالقپناه» در تاریخ ۱۱ مهر ۱۴۰۵ که به دست کُردپا رسیده، نشان میدهد وضعیت او در سامانه ثبت احوال ایران همچنان «در قید حیات» ثبت شده است.
این منبع با اشاره به بلاتکلیفی خانواده درباره جان و سرنوشت فرزندشان گفت؛ «هیچ نهادی هیچ پاسخ دقیقی به خانواده نمیدهد؛ حداقل به خانواده بگویند زنده یا کشته شده است». خانواده خالقپناه از همان روزهای نخست بازداشت خودسرانه فرزندشان، تمام قبرستانهای استان کردستان را جستوجو کرده و از افرادی که در این قبرستانها کار میکنند درباره احتمال دفن او پرسوجو کردهاند، اما هیچکس موردی مشابه «آرمان خالقپناه» را که در این قبرستانها دفن شده باشد، مشاهده نکرده است.
بیخبری خانواده از سرنوشت فرزندشان تا جایی ادامه یافته که، به گفته این منبع، «آرمان خالقپناه» هنگام بازداشت هیچ مدرک هویتی همراه نداشته و هیچ نهادی نیز برای او درخواست مدارک هویتی نکرده و حتی با خانواده تماس نگرفته است.
به گفته این منبع، خانواده خالقپناه در طول این ۲۱۱ روز بیخبری و پیگیریهای مکرر، یکبار نیز خبری امیدوارکننده دریافت کردند؛ به این صورت که حدود دو ماه پس از بازداشت فرزندشان، نامهای به زندان قروه ارسال شده بود که قرار است «آرمان خالقپناه» به قرنطینه زندان مرکزی قروه منتقل شود. با این حال، خانواده پس از پیگیری از زندان قروه دریافتند که این نامه صرفا برای «رد گمکنی اداری» صادر شده بود.
«آرمان خالقپناه» روز ۱۷ اسفند ۱۴۰۴، همراه با «شیخ زاهد شهابی» و در حالی که سوار بر خودروی شخصی بودند، در ورودی سقز توسط نیروهای امنیتی اطلاعات سپاه محاصره شدند. بنا بر گزارشها، نیروهای امنیتی به ظن اینکه آنها چیزی به همراه دارند، بدون اخطار قبلی شروع به تیراندازی کردند که در نتیجه آن «آرمان خالقپناه» زخمی شد و «شیخ زاهد شهابی» بازداشت شد. گزارشها حاکی از آن است که آرمان خالقپناه از ناحیه کمر به پایین زخمی شده بود.
«شیخ زاهد شهابی» نیز اکنون بدون حق دسترسی به وکیل در زندان مرکزی سقز بهسر میبرد و بنا بر گزارشها، در پی شکنجههای جسمی و روانی با کاهش شدید وزن مواجه شده است.
«آرمان خالقپناه» متولد ۹ شهریور ۱۳۷۰، فرزند عطا و مجرد است و پیش از بازداشت به شغل آزاد، از جمله معامله خودرو و باربری، مشغول بوده است.
کُردپا با توجه به ۲۱۱ روز بیخبری مطلق از سرنوشت و محل نگهداری «آرمان خالقپناه»، نبود پاسخ رسمی درباره وضعیتش، و تداوم ثبت نام او بهعنوان «در قید حیات»، این وضعیت را مصداق ناپدیدسازی قهری میداند. در چنین شرایطی، مقامات جمهوری اسلامی موظفاند درباره سرنوشت و محل نگهداری او تحقیق کرده و پاسخ روشن و قابل راستیآزمایی به خانواده ارائه کنند. تداوم این وضعیت، علاوه بر نقض حقوق آرمان خالقپناه، خانواده او را در بلاتکلیفی و رنج مستمر قرار داده است؛ رنجی که در چارچوب حقوق بشری، از پیامدهای جدی ناپدیدسازی قهری و میتواند مصداق رفتار ظالمانه و غیرانسانی نسبت به خانواده باشد.
بازداشت «آرمان خالقپناه» اما در شرایطی رخ داد که تنها یک هفته از آغاز جنگ ۴۰روزه گذشته و فضای عمومی ایران و خصوصا کُردستان بهشدت نظامی و امنیتی شده بود؛ وضعیتی که با موج گسترده بازداشت شهروندان و تشدید برخوردهای قهری همراه بود. در چنین فضایی، تیراندازی نیروهای امنیتی هنگام بازداشت و زخمیشدن آرمان، و سپس قطع کامل اطلاعات درباره سرنوشت او، نگرانیها درباره آنچه بر او گذشته را تشدید و برخورد قهری که جانش را هدف قرار داده بالا میبرد.
در چنین شرایطی، مسئولیت پاسخگویی درباره سرنوشت «آرمان خالقپناه» تنها متوجه نیروهای دخیل در بازداشت او نیست، بلکه نهادها و مقامهایی را نیز دربرمیگیرد که خانواده پس از بازداشت، برای اطلاع از وضعیت او به آنها مراجعه کردهاند؛ از دادستانی و دستگاه قضایی در سقز و سنندج تا نهادهای قضایی در تهران، دیوان عالی کشور و مسئولان زندان قروه. با وجود پیگیریهای مستمر خانواده، این نهادها تاکنون پاسخ روشن و مستندی درباره محل نگهداری، وضعیت جسمی و سرنوشت آرمان ارائه نکردهاند. این در حالی است که عفو بینالملل در آخرین گزارش خود با مستندسازی ساختار فرماندهی سرکوب در ایران، بر مسئولیت مقامهایی در سطوح مختلف در قبال ناپدیدسازی قهری، بازداشت خودسرانه و دیگر نقضهای جدی حقوق بشر تأکید کرده است.





