آژانس خبررسانی کوردپا
امروز، چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵، همزمان با چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا-مهسا امینی و در پی فراخوان احزاب سیاسی کُردستان، دهها شهر در چهار استان کُردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام، علیرغم فضای شدید امنیتی-نظامی و تهدید و فشار حکومت، به اعتصاب عمومی پیوستند؛ سقز، سنندج، مهاباد و بوکان گستردهترین اعتصابات را داشتند. همزمان، حکومت با استقرار گسترده نیروهای امنیتی و نظامی، مسدود کردن مسیرهای آرامستان آیچی، ممانعت از حضور خانوادههای جانباختگان بر مزار آنان، تهدید کسبه و بازاریان و ارسال پیامکهای تهدیدآمیز، برای سرکوب و جلوگیری از گسترش اعتصابات وارد عمل شد؛ از روز گذشته تاکنون نیز دستکم ۷ شهروند کورد در اشنویه، مهاباد و قروه بازداشت و به مکانهای نامعلوم منتقل شدهاند.
این گزارش بر اساس رصد صدها ویدیویی که از شهرهای مختلف به دست کُردپا رسیده و همچنین گزارشهای میدانی دهها منبع مطلع در این شهرها از روزهای گذشته تهیه و منتشر میشود. بر اساس این گزارشها و تصاویر؛
شهرهای سقز و سنندج در استان کُردستان و مهاباد و بوکان در استان آذربایجان غربی، بهترتیب گستردهترین و برجستهترین اعتصاب را داشتند و از ابتدای صبح تا غروب بهصورت سراسری در اعتصاب بودند؛ بهگونهای که در سقز حتی منطقه خدمات و تعمیر خودرو نیز بهطور کامل تعطیل بود.
دهها شهر دیگر، از جمله دیواندره، کرمانشاه، کرند غرب، هرسین، ارومیه، کامیاران، بیجار، ثلاث باباجانی، پاوه، پیرانشهر، مریوان، ربط، دهگلان، قروه، تکاب، اشنویه و ایلام، در چهار استان کُردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام، علیرغم تهدیدات و فشارهای گسترده، بین ۲۰ تا ۵۰ درصد و در برخی شهرها بیشتر از این میزان، در اعتصاب بودند. میزان اعتصاب در ساعتهای مختلف متفاوت بوده است و در برخی شهرها، نیروهای امنیتی و لباسشخصی با تهدیدهای گسترده، شماری از کسبه را مجبور به بازگشایی مغازهها کردهاند. همچنین، در شهرهایی با جمعیت کُرد و تُرک، مانند ارومیه و تکاب، بیشتر شهروندان کُرد در اعتصاب بودند.
لازم به ذکر است که اعتصاب فقط مربوط به بستن مغازهها و بازارها نبود، بلکه مردم در بسیاری از شهرها در خانه ماندند و فضای عمومی شهرها بسیار خلوت بود؛ موضوعی که در ویدیوهای رسیده، از جمله تصاویر برخی مغازههای باز و خلوتی شدید جادهها و مراکز شهرها، قابل مشاهده است.
این فشارها و تهدیدات از روزهای گذشته و همزمان با فراخوان احزاب کُردستانی، به اشکال مختلف ادامه داشته است؛ از جمله حاکم کردن فضای شدید امنیتی، بهویژه در سقز، بهگونهای که تمامی مسیرها مسدود و نیروهای نظامی و امنیتی در آنها مستقر شده بودند. همچنین، از روزهای قبل در فرمانداری و اماکن هر شهر، جلسات ویژهای برای تهدید و فشار بر کسبه تشکیل شده بود و نیروهای امنیتی با بازاریان و مغازهداران تماس گرفته و آنها را تهدید کردهاند که نباید مغازههای خود را تعطیل کنند.
همچنین، هیچکدام از خانوادههای دهها جانباخته «ژن، ژیان، ئازادی» نتوانستند بر سر مزار فرزندانشان حاضر شوند. در همین رابطه، چهارشنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، همزمان با چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا-مهسا امینی و اعتصابات گسترده در دهها شهر کُردستان، امجد امینی و مژگان افتخاری، پدر و مادر ژینا، با انتشار پیامهایی در اینستاگرام، به مسدود کردن مسیرهای منتهی به آرامستان آیچی و ممانعت از رفتن بر مزار دخترشان اشاره کردند.
از سوی دیگر، از روزهای گذشته پیامکهای تهدیدآمیزی برای مردم و کسبه بازار ارسال میشد که اعتصاب را اقدامی «مجرمانه» دانسته و تهدید کرده بود با افراد شرکتکننده بهعنوان «ضدانقلاب، تجزیهطلب» برخورد خواهد شد و از شهروندان خواسته شده بود علیه این افراد به نیروهای انتظامی و پلیس گزارش دهند. جمهوری اسلامی پس از سرکوب و کشتار هزاران انسان در پی اعتراضات دیماه، وارد فازی تمامعیار و افسارگسیختهتر از سرکوب شده و برخوردهای خشونتآمیزتری با مردم در پیش گرفته است.
نمونهای از گزارشهای فشار و تهدیدات گسترده حکومتی برای ممانعت از اعتصابات؛
از روزهای گذشته، رئیس اصناف و فرمانداری شهرها جلسات ویژهای برای برخورد و فشار بر بازاریان و اصناف، با هدف ممانعت از برگزاری اعتصابات، تشکیل داده بودند.
فضای شهر سقز، بهعنوان شهر ژینا و مکان مزار او از روزها قبل کاملا امنیتی و نظامی شده بود، بهویژه آرامستان آیچی و تمامی مسیرهای منتهی به آن بسته شده بود و حتی امروز از حضور خانواده یک فوتی در آرامستان آیچی بر سر مزار عزیزشان ممانعت شد و تنها به چند نفر اجازه داده شد مراسم خاکسپاری را انجام دهند.
همچنین نیروهای لباسشخصی با خودروهای شخصی در سطح شهر سقز در حال گشتزنی و نظارت بر شرایط بودند. تصاویر رسیده حاکی از استقرار نیروهای سرکوب و گارد ویژه مقابل فرمانداری سقز است. حاکم کردن فضای امنیتی و نظامی بر سقز همچنان ادامه دارد و تا زمان انتشار این گزارش، براساس گفتههای منابع کُردپا، اطراف میدان کریمآباد سقز مملو از نیروهای امنیتی، لباسشخصی، نیروهای سپاه و یگان ویژه مسلح و ضدشورش است. این نیروها با خودروهای شخصی تمامی کوچهها را تحت کنترل گرفته و از تجمع مردم بیم شدید دارند. نیروهای بسیار زیادی نیز در تاریکی مستقر شده و خودروها را هدف تفتیش قرار میدادند. همچنین در میدان دخانیات و تا خیابان کشتارگاه، نیروهای نظامی با فاصله از یکدیگر و نیروهای لباسشخصی مستقر شدهاند.
در شهرهایی از جمله سردشت و مریوان که اعتصابات از ابتدا گسترده بود، نیروهای امنیتی به زور مغازههای افراد را باز کردند. در مریوان، فضای شهر بهشدت امنیتی بود و نیروهای سرکوب، از جمله لباسشخصی، نیروهای انتظامی و نیروهای بومی سپاه پاسداران موسوم به «جاش»، وقتی دیدند اعتصاب گسترده است، با اجبار و تهدید برخی از بازاریان را مجبور به بازگشایی مغازهها کردند، بهخصوص مغازهدارانی که مغازههایشان در معرض دید عموم بود. با این وجود، اغلب پاساژها و بازارهای تاریک بسته بودند و بیش از ۴۰ درصد در اعتصاب بودند.
در ورودی دهگلان به سنندج نیز ایستهای بازرسی مستقر شده بود و نیروهای بسیج، سپاه پاسداران و نیروهای انتظامی در حال گشتزنی بودند و گزارشها حاکی از بسته بودن مغازهها و خلوت بودن خیابانها داشت.
در مهاباد که اعتصاب بسیار گسترده بود، نیروهای بومی سپاه پاسداران موسوم به «جاش» از سر درماندگی شروع به فیلمبرداری از مغازه بازاریانی کردند که در اعتصاب بودند.
در شهر ارومیه نیز در مناطقی که بیشتر ساکنان آنها کورد هستند، علیرغم فشار و تهدیدات گسترده، بیش از ۵۰ درصد کسبه و بازاریان اعتصاب کردند و بهویژه اعتصاب در بعدازظهر گسترده شد؛ از جمله در شهرک سپاه، ولیعصر، اسلامآباد و بادکی و شهرک فرهنگیان شمالی و قهوهقباغی. در بازار عمومی نیز بیش از ۳۰ درصد مغازهداران اعتصاب کرده بودند و علیرغم فضای امنیتی و نظامی، نیروهای انتظامی و لباسشخصی در سطح شهر مستقر بودند.
در شهری مانند بوکان، حکومت تلاش کرد از طریق فروشگاههایی با تخفیفات ویژه در روز ۲۵ شهریور، مردم را به بازار بکشاند؛ از جمله با افتتاح فروشگاه «جانبو زیتون شمالی» در خیابان عرفان؛ با این وجود بوکان نیز ازجمله شهرهایی با گستردهترین اعتصابات بود.
شهر سقز، زادگاه ژینا از روز گذشته تا امروز با بیشترین فضای امنیتی-نظامی؛
۲۳ شهریور ۱۴۰۵؛ تصاویر رسیده به کُردپا حاکی از آن بود که در ادامه سیاست امنیتیکردن آرامستان آیچی دو نهاد شهرداری و اداره اطلاعات اقدام به احداث پایههای بزرگ و بلندتر برای نصب و گسترش دوربینهای مداربسته در مسیر جاده سقز و آرامستان آیچی کردهاند.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵؛ گزارشها و تصاویر رسیده به کُردپا حاکی از آن است که آب سد «چراغویس» سقز برای چندین سال پیاپی، در آستانه چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا-مهسا امینی، با هدف محدودسازی مسیرهای فرعی منتهی به آرامستان آیچی رهاسازی شده است؛ اقدامی که منجر به مسدود شدن راههای فرعی دسترسی به آرامستان آیچی، محل مزار ژینا-مهسا امینی، میشود. همچنین، در مسیرهای اصلی نیز نیروهای امنیتی و نظامی با خودرو و تجهیزات نظامی هر ساله مستقر میشوند.
همچنین تصاویر رسیده به کُردپا از روز سهشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، حاکی از آن بود؛ دهها خودروی نیروهای سرکوب و گارد ویژه، همچنین موتورسیکلتها و ونهای سرکوبگر، از جادههای اطراف به مرکز شهر سقز منتقل شدهاند.
از دیگرسو، گزارش منابع کُردپا تا شامگاه سهشنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، حاکی از تشدید فضای امنیتی و نظامی در سقز، با استقرار و گشتزنی خودروها و نیروهای سرکوبگر در میادین اصلی شهر، استقرار دهها نیروی سرکوبگر و خودروهای شخصی آنان در مسیر آرامستان آیچی و بستن مسیر اصلی این آرامستان است.
منابع کُردپا میگویند؛ در داخل شهر، در میادین و خیابانهای اصلی، بهویژه در مسیر بلوار انقلاب به سمت زندان که از آنجا نیز جاده سقز-بانه قرار دارد، نیروهای نظامی بهطور گسترده مستقر شدهاند. همچنین، اطراف فلکه زندان، میدان «قدس» و دیگر میادین اصلی شهر و در خارج از شهر نیز در ورودی بانه به سقز، ورودی سنندج به سقز و ورودی بوکان به سقز، نیروهای نظامی، لباسشخصی و امنیتی مستقر شدهاند و علاوه بر استقرار ایستهای بازرسی، در حال گشتزنی هستند.
از روز گذشته تاکنون دستکم ۷ شهروند کورد بازداشت و خطر بازداشت افراد بیشتری وجود دارد؛
همزمان با اعتصابات گسترده در شهرهای کردستان، از روز گذشته موج بازداشت شهروندان کورد نیز آغاز شده است؛
- در اشنویه، «رحیم ارشدی»، «سوران بایزیدی»، «فخرالدین ابراهیمی» و «رضا رشیدنیا» با یورش خشونتآمیز نیروهای امنیتی لباسشخصی و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. فخرالدین ابراهیمی، فرزند «محیالدین ابراهیمی»، زندانی سیاسی کورد اعدامشده، است و هنگام بازداشت او نیز اقدام به شلیک شده است.
- در مهاباد، «هیوا عبداللهی» در محل کارش و «حاصل فقریاصل»، ۳۱ ساله و اهل روستای کهریزه شیخان، نیز در منزل بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
- همچنین در قروه، «رشید حسامی»، معلم، با یورش خشونتآمیز نیروهای امنیتی به منزلش و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و پس از تفتیش منزل منتقل شده است.
از سرنوشت و دلایل بازداشت این شهروندان اطلاعی در دست نیست و آنان از دسترسی به وکیل و تماس و ملاقات با خانواده محروم هستند. گزارشها همچنین حاکی از احتمال تداوم بازداشتها و هدف قرار گرفتن شمار بیشتری از شهروندان، بهویژه در شهرهایی است که کسبه و بازاریان در اعتصابات شرکت کردهاند.
سابقه اعتصابات سراسری به مناسبت سالگرد قتل حکومتی ژینا-مهسا امینی؛
از سال ۱۴۰۱ پس از قتل حکومتی ژینا-مهسا امینی، فراخوانهای احزاب کُردستان ایران برای اعتصاب عمومی با همراهی گسترده اصناف و بازاریان در شهرهای مختلف روبهرو شد و این سنت در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز ادامه یافت. در سال ۱۴۰۴، با وجود نبود فراخوان احزاب، مردم در بسیاری از شهرهای کُردستان، بهویژه سقز، بهصورت خودجوش اعتصاب عمومی را ادامه دادند.
ائتلاف نیروهای سیاسی کُردستان با فراخوان امسال، بر اعتصاب در وفاداری به ژینا، «ژن، ژیان، ئازادی» و جانباختگان راه آزادی، «نه» تاریخی به جمهوری اسلامی و سیاستهای ضدانسانی آن و همبستگی مردم کردستان در برابر سرکوب، تبعیض و بحران اقتصادی تأکید کرده است.
تنظیم؛ اوین مصطفیزاده
