آژانس خبررسانی کوردپا
۶ شهریور ۱۴۰۵؛ بر اساس آمار ثبت و راستیآزماییشده توسط کُردپا، طی یک ماه گذشته، از ۲ مرداد تا ۲ شهریور ۱۴۰۵، دستکم ۶۲ شهروند کورد در کردستان ایران بهصورت خودسرانه توسط نهادهای امنیتی بازداشت شدهاند. این بازداشتها در قالب موجی از بازداشتها در ۱۵ شهر انجام شده و در عمده موارد، بدون ارائه حکم قضایی و از طریق یورش نیروهای امنیتی به منازل یا محل کار شهروندان صورت گرفته است. بسیاری از بازداشتشدگان پس از بازداشت به مکانهای نامعلومی منتقل شدهاند، تعداد محدودی از آنان آزاد شدهاند و از سرنوشت و محل نگهداری شماری دیگر همچنان اطلاعی در دست نیست.
با توجه به سرکوب آزادی بیان توسط جمهوری اسلامی ایران و نبود رسانههای آزاد و مستقل، کُردپا تأکید میکند که این آمار شامل تمامی موارد بازداشت در این بازه زمانی نیست، بلکه تنها مواردی را دربرمیگیرد که توسط کُردپا ثبت و راستیآزمایی شدهاند و چهبسا شمار واقعی بازداشتشدگان بیش از این باشد.
بازنمود کلی آمار؛
از مجموع ۶۳ شهروند بازداشتشده، بیشترین شمار بازداشتها بهترتیب در شهرهای بوکان با ۹ نفر، مهاباد با ۸ نفر، مریوان با ۷ نفر، پیرانشهر با ۶ نفر، ایلام با ۶ نفر، میاندوآب با ۵ نفر، اشنویه با ۵ نفر، ارومیه با ۴ نفر، کامیاران با ۴ نفر، دیواندره با ۳ نفر، سنندج با ۲ نفر، نقده با ۱ نفر، تکاب با ۱ نفر و قطور با ۱ نفر ثبت شده است.
در میان بازداشتشدگان، ۵ زن و ۲ نوجوان زیر ۱۸ سال نیز حضور داشتهاند.
همچنین در میان این افراد،۵ زندانی سیاسی سابق، ۴ فعال مدنی و محیطزیست، ۴ عضو خانواده فعالان سیاسی خارج از ایران، ۲ خواننده و هنرمند، یک دانشجوی رشته حقوق، یک عضو خانواده جانباختگان دی، یک عضو شوراهای شهر، یک فعال رسانهای و اعضای خیریهها حضور داشتهاند.
در دو مورد جداگانه، نهادهای امنیتی در میاندوآب، روستای گاومیشگلی، و بوکان اقدام به بازداشت والدین با هدف وادار کردن فرزندان آنان به معرفی خود کردهاند. در میاندوآب، لقمان قربانی و در بوکان، پدر محمد حسینپور بازداشت شدند تا فرزندانشان، ظاهر قربانی و محمد حسینپور، مجبور به معرفی خود شوند.
در چندین مورد نیز نهادهای امنیتی با هدف اعمال فشار بر فعالان سیاسی خارج از کشور، اعضای خانواده آنان را بازداشت کردهاند. از جمله میتوان به امیر سلیمانی، برادر حسام سلیمانی؛ نازنین حسینپور، دختر یکی از فعالان سیاسی خارج از کشور؛ ابراهیم رسولی، برادرزاده یک فعال سیاسی خارج از کشور؛ و داریوش رحیمی در سنندج، دایی ههلو برمشتی اشاره کرد.
در مواردی نیز شهروندان بهدلیل انتشار محتوای اعتراضی در فضای مجازی بازداشت شدهاند. ماهان سیفی، اهل درهشهر/ایلام، بهدلیل انتشار استوری و فعالیت در اینستاگرام در اعتراض به گرانی و بهمن مدیرزاده، اهل قطور، بهدلیل انتشار استوری «نه به اعدام» در اعتراض به احکام اعدام، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
در همین ارتباط، نازنین حسینپور، زن ۳۴ ساله اهل شینآباد پیرانشهر و مادر دو فرزند خردسال، سرپرست اصلی خانواده بوده و مسئولیت مراقبت از همسر مبتلا به سرطان خود را برعهده داشته است. با این حال، پس از بازداشت خودسرانه، برای او قرار بازداشت ۱۰ روزه صادر شده و در شرایط بیخبری مطلق، بدون دسترسی به وکیل و بدون حق تماس و ملاقات با خانواده، در وضعیت بلاتکلیف نگهداری میشود.
مشخصات بازداشتشدگان به تفکیک شهرها؛
بوکان؛ ۹ شهروند طی هفت روز: طی هفت روز، ۹ شهروند کورد در بوکان بازداشت شدند. بازداشتشدگان عبارتاند از: امید چاوباز، صدیق کریمی، هادی بایزیدی، پیشوا چمنی، اسماعیل بادسار، زکریا بادسار، هیمن منیجه، حسین یوسفی و حسین یونسی.
مهاباد؛ ۸ شهروند طی ۸ روز: میلاد مروتی، شیرزاد پایانیانی، امیر سلیمانی، آوات نوری، فرزین خدریپور، کریم رسولی، محمد وتمانی و شیرین مسعودی بازداشت شدند.
مریوان؛ ۷ شهروند در یک روز: در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، هفت شهروند کورد در مریوان بازداشت شدند. زانیار اسوار، آریا معروفی، پشتیوان تاتار، سامان خسروی، هاوری پروازه و سارو روشنی در جریان حمله نیروهای امنیتی به روستای نی در مریوان و شاخهوان خاوری در شهر مریوان بازداشت شدند.
پیرانشهر؛ ۶ شهروند طی پنج روز: در فاصله ۲۳ تا ۲۷ مرداد ۱۴۰۵، شش شهروند کورد در پیرانشهر بازداشت شدند. ابراهیم رسولی، نازنین حسینپور، ایوب حمزه، سوران محمودی، محمد دانشمایه و لقمان سیده از جمله بازداشتشدگان این بازه هستند.
ایلام؛ ۶ شهروند طی پنج روز: در فاصله ۱۸ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۵، شش شهروند کورد در ایلام بازداشت شدند. ماهان سیفی، آرین تروند، امین ناصری، یونس بکری، یاسر هواسی و روحالله غلامی از جمله بازداشتشدگان این بازه هستند.
میاندوآب؛ ۵ شهروند طی چهار روز: نیما رسولزاده، شوانه دیوازی، محمد حاجیزاده، لقمان قربانی و ظاهر قربانی از جمله بازداشتشدگان هستند.
اشنویه؛ ۵ شهروند طی چهار روز: در فاصله ۲۳ تا ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، پنج شهروند کورد در اشنویه بازداشت شدند. مسعود آلانی، هادی خضری، سعدون داستان، رحمان آذرخش و مولود روستا از جمله بازداشتشدگان هستند.
ارومیه؛ ۴ عضو یک خانواده در یک روز: در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، چهار عضو یک خانواده از روستای «کچله» بازداشت شدند. شعبان احمدوش، ابراهیم احمدوش، بفرین احمدوش و عیوض بهنمون چهار عضو این خانواده هستند که بازداشت شدند.
دیواندره؛ ۳ عضو یک خانواده در یک روز: در ۲۲ مرداد ۱۴۰۵، سه عضو یک خانواده در دیواندره بازداشت شدند. مریم مرادیان، سیروس حمیدی و کوردیا حمیدی سه عضو این خانواده هستند.
کامیاران؛ ۴ شهروند طی دو روز: در فاصله ۱۶ تا ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، چهار شهروند کورد اهل کامیاران و ساکن کرمانشاه بازداشت شدند. اسماعیل خاطری، فواد شادی، جمال رستمی و عبدالله پشابادی از جمله بازداشتشدگان هستند.
سنندج؛ ۲ شهروند: در سنندج، آوات کرمی در ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ و داریوش رحیمی در ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ بازداشت شدند.
نقده؛ یک شهروند: سلام (شاهین) آذری در ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ در نقده بازداشت شد.
تکاب؛ یک شهروند: عابد علیزاده در ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در تکاب بازداشت شد.
قطور؛ یک شهروند: بهمن مدیرزاده در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در قطور بازداشت شد.
شدید سرکوب سیستماتیک در کردستان؛ هر روز دو شهروند کورد بازداشت میشوند:
بازداشتهای خودسرانه شهروندان کورد در شهرهای مختلف کردستان بهصورت روزانه ادامه دارد؛ بهگونهای که در بازه مورد بررسی، بهطور میانگین هر روز دستکم دو شهروند بازداشت شدهاند. تداوم این بازداشتها با شمار بالای افراد بازداشتشده در شهرهای مختلف، نشاندهنده یک روند مستمر، سیستماتیک و نگرانکننده است.
یورش نیروهای امنیتی به منازل شهروندان، بازداشت و انتقال آنان به مکانهای نامعلوم، بدون دسترسی فوری به وکیل و بدون امکان ملاقات با خانواده، به امری بدیهی در روند بازداشتها تبدیل شده است. در موارد محدودی، تنها اجازه یک تماس کوتاه با خانواده داده میشود. همچنین نیروهای امنیتی در جریان این یورشها، تا جایی که امکان دارد، تلفنهای همراه شهروندان و اعضای خانواده آنان را بدون ارائه مجوز قانونی ضبط میکنند.
در بوکان که بیشترین شمار بازداشتشدگان را به خود اختصاص داده است، به گفته یک منبع مطلع، اداره اطلاعات پیش از این موج بازداشتها شماری از فعالان مدنی و زندانیان سیاسی سابق را به بازداشت تهدید کرده بود.
سازمان حقوق بشری کُردپا موج بازداشتهای خودسرانه علیه شهروندان کورد را بهشدت محکوم میکند و تأکید دارد که جمهوری اسلامی با تداوم بازداشتهای خودسرانه و گسترده در شهرهای مختلف کردستان، فضای خفقان و ارعاب را تشدید کرده و سرکوب سیستماتیک شهروندان را ادامه میدهد.
